Theo đánh giá, Xuân Mai là địa bàn có nhiều yếu tố nguy cơ cao phát sinh và lây lan dịch bệnh. Với vị trí là cửa ngõ phía Tây Nam của Thủ đô, kết nối trực tiếp với các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 6 và đường Hồ Chí Minh, địa phương có lưu lượng giao thương, di biến động dân cư lớn. Dân số toàn xã trên 71 nghìn người, cùng với quá trình đô thị hóa nhanh, đã làm gia tăng nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, đặc điểm địa hình đồi gò xen kẽ vùng trũng, thường xuyên chịu ảnh hưởng của úng ngập trong mùa mưa bão, kết hợp với những tồn tại trong công tác vệ sinh môi trường, xử lý chất thải và an toàn thực phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.
Trạm Y tế xã Xuân Mai chủ động trong công tác phòng chống dịch bệnh.
Thống kê giai đoạn 2023–2025 cho thấy, tình hình dịch bệnh trên địa bàn có những diễn biến đáng chú ý. Bệnh sốt xuất huyết có xu hướng giảm, không ghi nhận ổ dịch lớn, các ca mắc chủ yếu là rải rác và có yếu tố ngoại lai. Tuy nhiên, nguy cơ bùng phát vẫn ở mức cao do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, sự gia tăng mật độ dân cư và tính chất khó lường của dịch bệnh tại các khu vực lân cận.
Trong khi đó, bệnh tay chân miệng lại có xu hướng gia tăng, tập trung chủ yếu ở trẻ em dưới 5 tuổi, với chu kỳ dịch theo mùa rõ rệt. Mặc dù chưa xuất hiện ổ dịch trong trường học, nhưng nguy cơ bùng phát được đánh giá là cao, đặc biệt trong các thời điểm giao mùa.
Một số bệnh truyền nhiễm khác như sởi, thủy đậu, uốn ván, Covid-19… vẫn ghi nhận ca mắc rải rác. Đáng lưu ý, các bệnh có vắc xin phòng ngừa có nguy cơ quay trở lại nếu tỷ lệ tiêm chủng không được duy trì đầy đủ.
Từ thực tế trên, có thể thấy tình hình dịch bệnh tại Xuân Mai dù cơ bản được kiểm soát nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đòi hỏi sự chủ động, linh hoạt và quyết liệt trong công tác phòng, chống.
Trên cơ sở đánh giá tình hình, phương án đã đề ra mục tiêu chung là chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ca bệnh, không để dịch bệnh lan rộng, kéo dài trên địa bàn.
Cùng với đó, các mục tiêu cụ thể được xác định với những chỉ tiêu rõ ràng, mang tính khả thi cao. Trong đó, đáng chú ý là việc phấn đấu đạt trên 95% trẻ em trong độ tuổi được tiêm chủng đầy đủ theo chương trình tiêm chủng mở rộng; 80% bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm được phát hiện tại cộng đồng.
Đặc biệt, phương án nhấn mạnh yêu cầu về thời gian phát hiện và xử lý dịch: 100% ca bệnh nhóm A phải được phát hiện trong vòng 24 giờ; 95% ca bệnh nhóm B được phát hiện trong 36 giờ và toàn bộ ổ dịch nhóm B phải được xử lý trong vòng 48 giờ.
Ngoài ra, địa phương đặt mục tiêu kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ thông qua giám sát định kỳ, đảm bảo 100% thôn triển khai các chiến dịch diệt bọ gậy, diệt muỗi; 100% cơ quan, trường học, đơn vị duy trì vệ sinh môi trường thường xuyên.
Một mục tiêu quan trọng khác là nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân trong phòng, chống dịch bệnh, coi đây là yếu tố then chốt để xây dựng "lá chắn" bền vững từ cộng đồng.
Để đạt được các mục tiêu đề ra, Xuân Mai xác định triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, trong đó lấy phòng bệnh chủ động là trọng tâm xuyên suốt.
Trước hết là tăng cường công tác giám sát dịch tễ tại cộng đồng. Hệ thống giám sát được thiết lập đến tận thôn, xóm, trường học, cơ quan, giúp phát hiện sớm các ca nghi ngờ ngay từ cơ sở. Đồng thời, việc theo dõi các yếu tố nguy cơ như muỗi, bọ gậy, vệ sinh môi trường cũng được thực hiện thường xuyên nhằm kịp thời xử lý các "điểm nóng" phát sinh dịch bệnh.
Song song với đó, các biện pháp phòng ngừa trước mùa dịch được triển khai quyết liệt. Đối với sốt xuất huyết, địa phương tập trung vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt bọ gậy tại các khu vực nguy cơ cao. Đối với bệnh tay chân miệng, chú trọng vệ sinh trường lớp, đồ dùng học tập và giám sát sức khỏe trẻ em.
Công tác tiêm chủng được xác định là "lá chắn" quan trọng, với yêu cầu rà soát đối tượng, tổ chức tiêm đúng lịch, đảm bảo an toàn và không bỏ sót. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng bệnh đường hô hấp, tiêu hóa như đeo khẩu trang nơi đông người, kiểm soát an toàn thực phẩm, nguồn nước… cũng được tăng cường.
Một điểm nhấn trong phương án là đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi. Thay vì chỉ cung cấp thông tin, công tác truyền thông được thiết kế theo hướng tác động trực tiếp đến nhận thức và hành động của người dân, với thông điệp ngắn gọn, dễ hiểu, gắn với thực tiễn. Các kênh truyền thông được đa dạng hóa từ hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội đến tuyên truyền trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà".
Đặc biệt, phương án cũng xây dựng kịch bản xử lý khi xuất hiện ca bệnh, với yêu cầu phát hiện nhanh, khoanh vùng kịp thời, xử lý triệt để, không để phát sinh ổ dịch lớn. Các lực lượng tại chỗ được huy động tối đa, đảm bảo phản ứng nhanh và hiệu quả trong mọi tình huống.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành được chú trọng, với sự tham gia của y tế, giáo dục, công an, các đoàn thể và toàn thể cộng đồng, tạo thành mạng lưới phòng, chống dịch rộng khắp.
Với cách tiếp cận bài bản, bám sát thực tiễn và đặt người dân làm trung tâm, phương án phòng, chống dịch bệnh năm 2026 của xã Xuân Mai thể hiện rõ tinh thần chủ động, quyết liệt và trách nhiệm. Trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến khó lường, việc triển khai hiệu quả các mục tiêu và giải pháp đề ra sẽ góp phần quan trọng bảo vệ sức khỏe nhân dân, ổn định đời sống xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương./.
Hoàng Tình