Cùng dự hội nghị có đồng chí Chu Văn Khang, Ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã; Đại diện Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 28 - Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Hà Nội; Lãnh đạo, chuyên viên và viên chức (phụ trách lĩnh vực): Phòng Kinh tế; Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng, Văn phòng HĐND và UBND; Đại diện lãnh đạo Công an xã; Trưởng thôn các thôn có chợ trên địa bàn.
Quang cảnh hội nghị.
Đồng chí Nguyễn Anh Đức, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã chủ trì hội nghị.
Tại hội nghị, đại diện Phòng Kinh tế xã đã trình bày báo cáo đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống chợ trên địa bàn. Theo đó, hiện nay xã Xuân Mai có 04 chợ gồm: chợ Xuân Mai (hạng 2), chợ Bê Tông, chợ Cá và chợ Cời (đều là chợ hạng 3). Trong đó, 03 chợ đang hoạt động, riêng chợ Cời đã ngừng hoạt động. Các chợ được hình thành từ khá sớm, như chợ Xuân Mai đưa vào sử dụng từ năm 1986; chợ Bê Tông từ năm 1993, Chợ Cá từ năm 2004, do đó hạ tầng kỹ thuật đã xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Qua rà soát cho thấy, tổng diện tích đất của các chợ tương đối lớn, riêng chợ Xuân Mai có diện tích hơn 11.000 m² với 408 ki-ốt; chợ Cá cũng có quy mô hàng trăm ki-ốt. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác chưa đồng đều, đặc biệt tại chợ Bê Tông vẫn còn 22/52 ki-ốt bỏ trống, trong khi một số hộ kinh doanh lại có xu hướng lấn chiếm hành lang giao thông để buôn bán, gây mất mỹ quan và ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông.
Về hạ tầng, thực tế kiểm tra cho thấy hầu hết các chợ đều đã xuống cấp nghiêm trọng. Hệ thống mái che bị hư hỏng, dột nát; nền chợ nứt lún; hệ thống thoát nước xuống cấp, gây ngập úng cục bộ khi mưa lớn. Hệ thống điện chủ yếu do các hộ tự đấu nối, thiếu đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Mặc dù các chợ cũng đã trang bị một số bình chữa cháy mini, riêng chợ Xuân Mai có 70 bình, nhưng công tác phòng cháy chữa cháy còn nhiều hạn chế khi các chợ chưa được trang bị hệ thống báo cháy tự động, thiết bị chữa cháy còn thiếu.
Công tác tổ chức không gian và khai thác chợ cũng bộc lộ nhiều bất cập. Hầu hết các chợ chưa được quy hoạch bãi đỗ xe, dẫn đến tình trạng ùn tắc cục bộ, nhất là vào giờ cao điểm. Hoạt động kinh doanh tự phát, lấn chiếm lối đi nội bộ vẫn diễn ra. Công tác vệ sinh môi trường tại một số chợ, đặc biệt là chợ Cá, chưa được duy trì thường xuyên, gây ảnh hưởng đến mỹ quan và sức khỏe cộng đồng.
Đáng chú ý, công tác quản lý hồ sơ và tài chính tại các chợ còn nhiều tồn tại. Hiện nay, việc bàn giao hồ sơ tài sản, hồ sơ đất đai, bản vẽ hoàn công của 04 chợ vẫn chưa đầy đủ, đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý tài sản công và triển khai đầu tư cải tạo. Tại chợ Xuân Mai, có khoảng 85 hộ kinh doanh đã nộp tiền một lần từ trước năm 2000 nhưng không xác định được thời hạn thuê, thiếu hợp đồng và chứng từ hợp lệ, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách và phát sinh tranh chấp.
Về công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, cơ bản các chợ chưa phát sinh vi phạm lớn trong thời gian gần đây, nhưng cơ quan chức năng đã nhận được một số phản ánh của nhân dân trong công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng. Điều này cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát vẫn cần được đặt ra thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm phát sinh.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã Xuân Mai đã giao Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng xã trực tiếp quản lý các chợ theo quy định. Hiện nay, đơn vị này đang tiếp tục ký hợp đồng với các cá nhân để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, thu gom rác, đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ công tác quản lý tại chợ. Tuy nhiên, do thiếu hồ sơ pháp lý đầy đủ, công tác quản lý vẫn gặp không ít khó khăn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, hoạt động tại các chợ trên địa bàn xã cũng đã có những chuyển biến tích cực. Theo khảo sát, tại chợ Xuân Mai có khoảng 80% tiểu thương sử dụng mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt; tại chợ Bê Tông và chợ Cá, tỷ lệ này đạt khoảng 50%. Tuy nhiên, phần lớn các mã QR hiện nay là mã cá nhân, chưa được chuẩn hóa theo quy định đối với hộ kinh doanh, đặt ra yêu cầu cần sớm hoàn thiện để đảm bảo quản lý thuế và minh bạch giao dịch.
Lãnh đạo các ngành và trưởng các phát biểu tại hội nghị.
Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Anh Dũng, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã đã quán triệt lại các văn bản chỉ đạo của UBND xã về công tác quản lý chợ trên địa bàn. Trong đó đồng chí nhấn mạnh về công tác quản lý nhà nước về chợ, nhiệm vụ cụ thể của các phòng, ban, ngành chức năng, cơ quan, đơn vị thuộc xã trong công tác quản lý chợ.
Lãnh đạo các ngành chức năng của xã, Trưởng các thôn đã làm rõ thêm một số nội dung liên quan đến thực trạng chợ, về thống kê, quản lý các hộ kinh doanh trong chợ, đánh giá về hạ tầng kỹ thuật, về truy xuất nguồn gốc hàng hóa, bố trí gian hàng, việc rà soát vị trí để thực hiện lắp camera an ninh tại các chợ trên địa bàn.
Đồng chí Chu Văn Khang, Ủy viên Ban thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã phát biểu tại hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Mai Chu Văn Khang đã yêu cầu công tác quản lý chợ không chỉ thực hiện với 3 chợ đang hoạt động mà còn phải thực hiện công tác này đối với chợ Cời dù đã ngừng hoạt động, không để xảy ra tình trạng lấn chiếm, sự dụng trái phép đất đai, tài sản của nhà nước. Trong công tác PCCC trong chợ phải đặc biệt quan tâm vì chợ là nơi luôn tiềm ẩn nguy cơ cao cháy nổ. Việc sắp xếp các gian hàng phải đảm bảo đồ sống đồ chín có khu vực riêng biệt. Hướng dẫn các hộ kinh doanh đảm bảo trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm, hàng hóa….
Phát biểu chỉ đạo và kết luận hội nghị, đồng chí Nguyễn Anh Đức, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Xuân Mai nhấn mạnh, công tác quản lý chợ là nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, đòi hỏi phải được triển khai quyết liệt, đồng bộ và "làm đến cùng". Đồng chí yêu cầu các cơ quan, đơn vị bám sát sự lãnh đạo của Đảng ủy, UBND xã, nâng cao trách nhiệm trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động chợ trên địa bàn.
Trong đó, cần tập trung trước mắt vào công tác bảo đảm an toàn thực phẩm; tổ chức ký cam kết với các hộ kinh doanh; xây dựng và từng bước hoàn thiện quy trình truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Cùng với đó, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; tổ chức ký hợp đồng với các lực lượng quản lý chợ, gắn trách nhiệm cụ thể trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng các kênh thông tin để tiếp nhận, xử lý kịp thời phản ánh của người dân.
Đồng chí Chủ tịch UBND xã cũng yêu cầu rà soát toàn bộ hợp đồng thuê chỗ kinh doanh, xử lý dứt điểm các tồn tại kéo dài; xây dựng quy chế quản lý chợ thống nhất trên địa bàn; từng bước số hóa dữ liệu quản lý, từ hợp đồng, hộ kinh doanh đến hoạt động thu – chi. Song song với đó, địa phương sẽ ưu tiên nguồn lực cải tạo hạ tầng các chợ, sắp xếp, bố trí lại ngành hàng theo hướng khoa học, đảm bảo mỹ quan đô thị gắn với các tiêu chí về an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, cần đánh giá kỹ công tác quản lý, sử dụng đất tại các chợ; sớm xây dựng, ban hành mức giá dịch vụ phù hợp nhằm tránh thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước. Việc thành lập và duy trì hiệu quả các tổ an toàn thực phẩm tại chợ cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.
Trong năm 2026, xã Xuân Mai sẽ triển khai thí điểm mô hình "chợ xanh – sạch – an toàn thực phẩm" tại chợ Xuân Mai, gắn với lắp đặt hệ thống camera an ninh, tăng cường kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, hướng tới xây dựng chợ truyền thống văn minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.