Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã mở ra một giai đoạn phát triển mới cho bộ máy cơ sở. Cùng với việc tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền, công tác thông tin tuyên truyền cũng được tổ chức lại theo hướng tập trung, chuyên nghiệp hơn. Tại nhiều địa phương, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ trên các lĩnh vực sự nghiệp công về văn hóa, thể dục, thể thao, thông tin, thư viện, truyền thanh, nông nghiệp, thú y, bảo vệ thực vật… trên địa bàn.
Trong số rất nhiều nhiệm vụ đó, công tác thông tin tuyên truyền có thể xem là một trong những lĩnh vực đặc thù nhất. Bởi đây không chỉ đơn thuần là việc đưa tin hay phản ánh hoạt động của địa phương mà còn là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân; là kênh định hướng dư luận, tạo sự đồng thuận xã hội và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Nếu ví các cơ quan báo chí chuyên nghiệp là những con tàu lớn trên đại dương thông tin thì bộ phận truyền thông của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã giống như những chiếc thuyền nhỏ nhưng linh hoạt, len lỏi đến từng thôn xóm, từng khu dân cư để chuyển tải thông tin gần gũi nhất với đời sống người dân.
Công việc của họ rất đa dạng, vừa là phóng viên, vừa là biên tập viên, quay phim, phát thanh viên, kỹ thuật viên và cả quản trị viên các nền tảng số. Nhiều người vẫn ví vui rằng cán bộ truyền thông cấp xã là những "con dao pha" của nghề báo. Bởi việc gì cũng phải làm và làm trong điều kiện nguồn nhân lực rất hạn chế.
Không còn ranh giới rõ ràng giữa báo viết, phát thanh hay truyền hình như trước đây. Một sự kiện diễn ra tại địa phương thường được khai thác đồng thời trên nhiều nền tảng. Từ những dòng tin trên Trang thông tin điện tử, bản tin phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, video clip đăng tải trên mạng xã hội đến các phóng sự ngắn phục vụ tuyên truyền trực quan. Chỉ trong vài giờ đồng hồ, một cán bộ truyền thông có thể phải hoàn thành đầy đủ quy trình từ thu thập thông tin, chụp ảnh, quay phim, viết tin, biên tập nội dung, thiết kế hình ảnh và đăng tải lên các nền tảng truyền thông số.
Các đồng chí lãnh đạo xã Xuân Mai thăm, tặng hoa chúc mừng tập thể lãnh đạo, viên chức Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Xuân Mai.
Khối lượng công việc lớn nhưng áp lực lớn hơn chính là yêu cầu về tính chính xác, kịp thời và hiệu quả tuyên truyền. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, thông tin lan truyền từng phút từng giây, công tác truyền thông cơ sở không còn là "đi sau" mà phải chủ động cung cấp thông tin nhanh chóng, chính thống, tạo nguồn tham khảo đáng tin cậy cho người dân.
Thực tế cho thấy, nhiều chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, nhiều chương trình phát triển kinh tế - xã hội, nhiều nhiệm vụ trọng tâm của địa phương đã được người dân tiếp cận nhanh hơn nhờ hoạt động truyền thông tại cơ sở.
Từ việc tuyên truyền chuyển đổi số, cải cách hành chính, xây dựng nông thôn mới nâng cao, vận động người dân tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đến các hoạt động khám sức khỏe toàn dân, phòng chống dịch bệnh, giải phóng mặt bằng hay sắp xếp đơn vị hành chính... tất cả đều cần đến sự vào cuộc của đội ngũ làm công tác thông tin tuyên truyền.
Đặc biệt, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khi phạm vi quản lý của xã ngày càng rộng, dân số đông hơn, yêu cầu phục vụ người dân cao hơn thì vai trò của truyền thông cơ sở càng trở nên quan trọng.
Thông tin không chỉ đơn thuần là tuyên truyền mà còn là một phần của quản trị xã hội hiện đại. Một thông tin đầy đủ, chính xác có thể giúp người dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia thực hiện các nhiệm vụ của địa phương. Ngược lại, nếu thông tin chậm trễ hoặc thiếu thống nhất sẽ dễ tạo ra những khoảng trống cho tin đồn và thông tin sai lệch xuất hiện.
Trong bối cảnh đó, đội ngũ truyền thông cấp xã đang từng bước thích ứng với yêu cầu mới. Họ học cách sử dụng các phần mềm thiết kế, dựng video, quản trị fanpage, vận hành các nền tảng số; đồng thời không ngừng rèn luyện kỹ năng viết tin, chụp ảnh, sản xuất nội dung đa phương tiện.
Có thể nói, chưa bao giờ người làm công tác thông tin tuyên truyền ở cơ sở lại đứng trước nhiều cơ hội và thách thức như hiện nay. Công nghệ số giúp việc sản xuất và lan tỏa thông tin nhanh hơn nhưng cũng đòi hỏi sự chuyên nghiệp, sáng tạo và trách nhiệm cao hơn.
Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam là dịp để tri ân các thế hệ nhà báo đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của nền báo chí cách mạng nước nhà. Đồng thời cũng là dịp để ghi nhận những đóng góp thầm lặng của đội ngũ làm công tác thông tin tuyên truyền ở cơ sở - những người đang ngày ngày mang hơi thở cuộc sống đến với nhân dân, đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến gần hơn với từng người dân.
Họ có thể không xuất hiện trên những trang báo lớn, không có những tác phẩm đoạt giải thưởng quốc gia, nhưng chính họ đang góp phần tạo nên dòng chảy thông tin từ cơ sở; đang xây dựng cầu nối giữa chính quyền với nhân dân bằng những bản tin, những hình ảnh, những thước phim giản dị nhưng chân thực.
Trong hành trình xây dựng nền hành chính hiện đại, chính quyền số và xã hội số, đội ngũ truyền thông tại các Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã sẽ tiếp tục giữ vai trò là những "người gác cổng thông tin" nơi cơ sở. Dù còn nhiều khó khăn, thiếu thốn về nhân lực và điều kiện làm việc, họ vẫn đang bền bỉ thực hiện sứ mệnh của mình. Đó cũng chính là cách những người làm báo ở cấp xã đang tiếp nối truyền thống 101 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam trong một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển đất nước.