Khai mạc trọng thể kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư Tô Lâm; nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII: Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài.

Cùng dự còn có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI...

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tham dự kỳ họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà.

Trước khi bước vào phiên khai mạc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị đại biểu Quốc hội đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bảo đảm hiệu quả pháp luật không chỉ tốt trên văn bản mà phải tốt trong cuộc sống

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội khóa XV Trần Thanh Mẫn khẳng định thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là minh chứng cho niềm tin tuyệt đối của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội khóa XV đã để lại nhiều dấu ấn quan trọng. Trong bối cảnh đất nước đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức Quốc hội đã không ngừng nỗ lực, có nhiều đổi mới đột phá: Đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Quốc hội số, trí tuệ nhân tạo; khẳng định vai trò đi trước một bước về thể chế, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; tăng cường hiệu quả hoạt động giám sát tối cao, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và ngoại giao nghị viện.

Điểm lại những thành tựu sau 40 năm đổi mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh vị thế mới của Việt Nam với quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới và tốc độ tăng trưởng năm 2025 đạt mức ấn tượng 8,02%. Cùng với đó, thu nhập bình quân đầu người đạt 5.826 USD và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm xuống còn 1,3%. Những con số này khẳng định tính đúng đắn của các chính sách phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều nghị quyết, kết luận chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh đó, Quốc hội khóa XVI cần kế thừa tinh thần đổi mới đột phá của các nhiệm kỳ trước; nêu cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, lập trường kiên định, tư duy quản trị hiện đại, phản biện sâu sắc, khách quan trên tinh thần xây dựng; có kỹ năng lập pháp và tầm nhìn dài hạn, có khả năng phân tích và năng lực tiếp cận những vấn đề mới, đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ; bảo đảm hiệu quả pháp luật không chỉ "tốt trong văn bản" còn phải "tốt trong cuộc sống".

Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ thực hiện các nhiệm vụ then chốt, trong đó xem xét và quyết định cơ cấu tổ chức, bầu và phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước; đồng thời thông qua 8 dự án luật cùng các nghị quyết quan trọng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kỳ vọng mỗi đại biểu sẽ nêu cao bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần phụng sự, dám nghĩ, dám làm, đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết để đáp ứng sự kỳ vọng của cử tri và nhân dân trong bước ngoặt lịch sử mới của đất nước.

Quốc hội khóa XVI phải đổi mới mạnh mẽ, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới

Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đồng thời, kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp. Đây cũng là kỳ họp tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo động lực chính sách cho giai đoạn phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tổng Bí thư Tô Lâm chúc mừng thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, nhấn mạnh mỗi đại biểu được cử tri tín nhiệm lựa chọn không chỉ là vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn lao trước Đảng, nhân dân và tương lai đất nước.

Đánh giá về bối cảnh quốc tế, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, thế giới đang biến đổi nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược gia tăng, các dòng vốn, công nghệ tái cấu trúc mạnh mẽ, trong khi sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc mô hình tăng trưởng, quản trị quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam phải chủ động cải cách, giải phóng nguồn lực và nắm bắt cơ hội phát triển.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi và mang tính kiến tạo phát triển. Trong đó, pháp luật phải thực sự trở thành nền tảng thể chế, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn, khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả giám sát tối cao, bảo đảm giám sát đi đến cùng vấn đề, gắn với trách nhiệm và kết quả cụ thể, tập trung vào những lĩnh vực then chốt, những vấn đề cử tri quan tâm như quản lý tài chính công, tài sản công và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.

Thứ ba, nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, bảo đảm các quyết sách đúng đắn, kịp thời, có tầm nhìn dài hạn, gắn với chiến lược phát triển quốc gia và yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ, phát triển bền vững.

Thứ tư, tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội, xây dựng Quốc hội hiện đại, chuyên nghiệp, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, nâng cao năng lực phản ứng chính sách, tăng cường gắn bó với cử tri và lắng nghe ý kiến nhân dân.

Nhấn mạnh vai trò của đại biểu Quốc hội, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, mỗi đại biểu không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử mà còn gánh vác trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia, phải “gần dân, sát dân, hiểu dân, lắng nghe dân và phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của nhân dân”.

Tin tưởng vào nhiệm kỳ mới, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, với truyền thống 80 năm của Quốc hội Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng lòng của nhân dân và sự phối hợp của cả hệ thống chính trị, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành xuất sắc trọng trách được giao, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc.

Tiền đề chính trị - pháp lý quan trọng

Báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV Nguyễn Thị Thanh cho biết, dưới sự lãnh đạo sâu sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trực tiếp là Tổng Bí thư; sự chỉ đạo quyết liệt của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Bầu cử quốc gia, Chính phủ và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công rất tốt đẹp, đạt nhiều kết quả toàn diện.

“Thành công của cuộc bầu cử tiếp tục khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ, là tiền đề chính trị - pháp lý quan trọng cho hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp trong nhiệm kỳ mới”, Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV Nguyễn Thị Thanh nói.

Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI từ 863 người ứng cử. Trong đó, đại biểu do Trung ương giới thiệu có 214 người trúng cử, 2 người không trúng cử; đại biểu do địa phương giới thiệu có 286 người trúng cử; không có người tự ứng cử trúng cử. Số đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 145 người.

Về cơ cấu, đại biểu nữ 150 người (30%); dân tộc thiểu số 76 người (15,20%); ngoài Đảng 18 người (3,6%); dưới 40 tuổi 33 người (6,6%); tái cử hoặc đã từng là đại biểu Quốc hội là 247 người (49,40%), trong đó tái cử khóa XV là 230 người (46%); đại biểu lần đầu 253 người (50,60%). Trình độ trên đại học 418 người (83,60%); đại học 80 người (16,0%); dưới đại học 2 người (0,40%).

Kết quả cho thấy cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm; tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, lần đầu tiên trong Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu; tỷ lệ đại biểu nữ duy trì ở mức cao (30%), thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện.

Về kết quả bầu cử đại biểu HĐND các cấp, cấp tỉnh đã bầu đủ 2.552 đại biểu; cơ cấu nữ 777 người (30,45%); dưới 40 tuổi 188 người (7,37%); dân tộc thiểu số 412 người (16,14%); ngoài Đảng 105 người (4,11%); tái cử 1.311 người (51,37%); trình độ trên đại học 75,49%, đại học 25,32%, dưới đại học 1,53%; tự ứng cử 1 người (0,04%).

Cấp xã đã bầu 72.440 đại biểu (thiếu 160 so với số được bầu theo luật vì lý do bất khả kháng). Trong đó, cơ cấu nữ 22.808 người (31,49%); dưới 40 tuổi 14.065 người (19,42%); dân tộc thiểu số 14.748 người (20,36%); ngoài Đảng 4.326 người (5,97%); tái cử 38.123 người (52,63%); trình độ trên đại học 25,38%, đại học 61,44%, dưới đại học 14,77%; tự ứng cử: 14 người (0,02%).